Phương pháp học sâu và duy trì kỷ luật – P2

Để có thể học sâu, trước tiên chúng ta cần xác định được “trục học” của bản thân — tức là điều cốt lõi mình thật sự muốn phát triển lâu dài. Khi có trục học rõ ràng, chúng ta sẽ biết nên tập trung vào điều gì thay vì tiếp nhận thông tin một cách lan man.
Khi bắt đầu tiếp nhận tri thức, chúng ta cũng cần nắm được những nguyên tắc để “tiêu hóa” kiến thức thật sự:
* Học ít nhưng học sâu, ứng dụng ngay điều đã học.
* Không đa nhiệm khi học.
* Luôn ghi chép bằng tay trước khi dùng công cụ.
* Sơ đồ hóa mọi thứ để hiểu bản chất.
* Đóng gói kiến thức thành giá trị thật qua bài viết, video hoặc chia sẻ.
* Và lặp lại toàn bộ quá trình này với mọi điều ta học.

Tuy nhiên, điều khó nhất không phải là biết phương pháp, mà là làm sao để những điều đó trở thành “thói quen”— trở thành một phần tự nhiên trong hành trình phát triển bản thân. Và đây chính là lúc chúng ta cần đến “kỷ luật”
Những người kỷ luật kém thường sống bằng cảm hứng. Họ dễ phụ thuộc vào dopamine nhanh, nhịp sinh hoạt thiếu ổn định và khi làm lại không đo lường được sự tiến bộ nên rất dễ bỏ cuộc giữa chừng.
Nguyên tắc quan trọng để duy trì kỷ luật trong học sâu là:

“hãy bắt đầu bằng những việc thật sự nhỏ”

Ví dụ:
* Đọc 1 trang sách mỗi ngày.
* Tập thể dục 2 phút.
* Viết vài dòng phản tư ngắn.
Những việc nhỏ nhưng rõ ràng sẽ giúp chúng ta duy trì được trong thời gian dài.
Đối với một thói quen mới, hãy cố định thời gian và không gian thực hiện.
Ví dụ, nếu bạn muốn đọc sách lúc 6 giờ sáng ở phòng khách, hãy để sẵn cuốn sách trên bàn từ tối hôm trước. Khi đến giờ, bạn chỉ cần ngồi xuống và bắt đầu đọc.

Chúng ta cũng cần tập trung vào “20% lõi” tạo ra “80% kết quả”, để không bị cuốn vào những việc bận rộn nhưng không thật sự giúp ích cho tương lai. Chẳng hạn, việc đọc sách, ghi chép và phản tư chính là những hoạt động cốt lõi giúp ta tiến gần hơn đến phiên bản mình mong muốn trở thành.

Trong quá trình thực hành, hãy luôn đo lường và phản hồi để điều chỉnh cho phù hợp.
Nếu việc đọc sách vào buổi sáng khiến bạn khó tập trung, hãy thử chuyển sang một khung giờ cố định khác trong ngày. Kỷ luật không phải là ép bản thân cứng nhắc, mà là liên tục điều chỉnh để tạo ra một nhịp phù hợp và bền vững.
Bên cạnh đó, hãy nhớ nghỉ ngơi đúng cách để tái tạo năng lượng.
Vì cuối cùng, kỷ luật thực chất là một trò chơi của năng lượng
Khi cơ thể khỏe mạnh và tinh thần tỉnh táo, chúng ta sẽ duy trì thói quen rất tốt. Nhưng khi mệt mỏi, uể oải, ta gần như không muốn làm bất cứ điều gì.
Trước đây, khi bắt đầu xây dựng thói quen đọc sách và tập thể dục, mình thường đăng “bản cam kết công khai” lên Facebook. Điều đó giúp mình có thêm động lực để duy trì. Có những hôm hơi lười một chút, lại nhớ đến bản cam kết đã đăng rồi nên tự nhủ:
“Giờ mà bỏ thì hơi… nhục thật.” Hihi.
Mình cũng tạo một bảng theo dõi chuỗi ngày hoàn thành thói quen. Việc duy trì được chuỗi ngày liên tục mang lại cảm giác rất hứng thú và có động lực tiếp tục hơn.
Ngoài ra, việc rủ bạn bè hoặc người thân cùng tham gia thử thách cũng cực kỳ quan trọng. Một môi trường tích cực sẽ giúp chúng ta có thêm động lực, đặc biệt là với những người mới bắt đầu.
Và sau tất cả những thành tựu nhỏ, hãy cho phép bản thân được tự thưởng và ăn mừng theo tuần hoặc theo tháng. Đó chính là động lực để chúng ta tiếp tục duy trì hành trình dài hạn.
—

NHỊP HỌC SÂU MỖI NGÀY

Trong phương pháp học sâu, điều mình thấy hữu ích nhất chính là xây dựng một “nhịp học sâu” rõ ràng cho từng ngày.
1. Đọc sâu (30–60 phút)
* Tập trung hoàn toàn.
* Không đa nhiệm.
* Ưu tiên đọc ít nhưng hiểu thật sâu.
2. Viết phản tư (10–15 phút)
Sau khi học, hãy tự trả lời 3 câu hỏi:
* Hôm nay bạn học được điều gì?
* Điều gì khiến bạn chạm nhất?
* Bạn sẽ làm gì khác đi sau hôm nay?
3. Giờ suy ngẫm
Hãy dành thời gian ngồi yên với sổ tay và cây bút để suy ngẫm sâu hơn về những điều quan trọng.
Bản thân mình nhận ra rằng chính những khoảng thời gian suy ngẫm này mới tạo ra sự thay đổi sâu sắc thật sự.

NHỊP HỌC SÂU MỖI TUẦN
• Thứ 2 – Thứ 3:
Nạp kiến thức mới.
• Thứ 4 – Thứ 5:
Sơ đồ hóa, hệ thống hóa và học sâu kiến thức.
•Thứ 6 – Thứ 7:
Tạo sản phẩm từ kiến thức:
* Viết bài
* Làm video
* Chia sẻ
* Dạy lại cho người khác
•Chủ Nhật:
Nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng và nhìn lại hành trình của tuần vừa qua.
Học sâu không phải là học thật nhiều.
Học sâu là quá trình:
* tiếp nhận,
* suy ngẫm,
* ứng dụng,
* rồi chuyển hóa tri thức thành một phần của chính mình.
Và kỷ luật không phải để ép bản thân sống khổ sở.
Kỷ luật là tạo ra một nhịp sống đủ bền vững để chúng ta có thể đi thật xa trên hành trình phát triển chính mình

Sưu tầm