Bài 7 – Tìm hiểu lệnh hiệu chỉnh Trim, Extend, Fillet, Chamfer, Array trong AutoCAD

Bài 7 – Tìm hiểu lệnh hiệu chỉnh Trim, Extend, Fillet, Chamfer, Array trong AutoCAD

Chào các bạn, đây là phần tiếp theo của bài 6 về các lệnh hiệu chỉnh đối tượng. Đặc điểm của các lệnh này như các bạn đã thấy là có thể xóa, thay đổi cấu trúc, đặc điểm của đối tượng. Khi nắm vững các thao tác thì sẽ giúp các bạn thực hành các bài tập nhanh hơn. Chúng ta cùng tiếp tục tìm hiểu nhé.

Lệnh Trim (Phím tắt TR) – Dùng để cắt bỏ, xóa bớt các nét thừa

Chọn nhanh lệnh Trim trên thanh công cụ

Cách dùng:  

Cách 1: Xén đoạn thừa

Bước 1: Chọn lệnh trim bằng cách nhấn Tr + phím Enter.
–   Bước 2: Khi đã hiện lệnh thì bạn ấn dấu cách 2 lần và chọn đoạn cần xén và ấn Enter. Như vậy, bạn đã xén thành công đối tượng bị thừa.

Cách 2: Chọn bờ ngăn cách để xén đối tượng

Đối với những đối tượng đứng riêng lẻ và bạn muốn xén, cắt đối tượng đó thì buộc phải chọn bờ ngăn cách. Bờ ngăn cách ở đây có thể là đường cong, đường thẳng… Cụ thể, bạn sẽ thực hiện lệnh trim trong cad để chọn bờ ngăn cách như sau:
–   Bước 1: Chọn lệnh trim bằng cách nhấn phím Tr + phím Enter.
–   Bước 2: Chọn bờ cần cắt xén, sau đó chọn dấu cách và đoạn cần xén. Nhấn phím Enter để hoàn thành.
Như vậy, chỉ với 2 thao tác đơn giản bạn đã thực hiện xong việc chọn bờ ngăn cách để xén đối tượng. Tuy nhiên, có một lưu ý khi thực hiện cách này đó chính là: Nếu trường hợp có nhiều bờ đan xen nhau và bạn muốn xóa một đoạn dài thì bạn nên chọn xóa theo bờ, thay vì xóa từng đoạn nhỏ. Bởi làm như vậy sẽ giúp tiết kiệm thời gian hơn rất nhiều.

Lệnh Extend (phím tắt là EX) –  Đây là lệnh được dùng để kéo dài các đối tượng mà bạn đã chọn thành cạnh biên. 

Chọn lệnh Extend trên thanh công cụ

Có 2 cách mà bạn có thể áp dụng để gọi lệnh Extend như sau:
– Cách 1: Từ bàn phím, bạn hãy nhập lệnh tắt EX, sau đó nhấn Enter để hiển thị lệnh Extend. 
– Cách 2: Trên thanh công cụ Command, bạn click vào menu Modify, sau đó chọn Extend để hiển thị lệnh. 

Các bước sử dụng lệnh kéo dài đối tượng 

Thực tế, cách sử dụng lệnh kéo dài đối tượng trong Cad rất đơn giản, điều quan trọng là bạn cần nắm vững quy trình thực hiện với các bước sau đây:
Bước 1: Gọi lệnh (áp dụng một trong hai cách nêu trên). 
Bước 2: Kích chọn đối tượng làm biên. 
Bước 3: Kích chọn đối tượng kéo dài. 
Bước 4: Nhấn Enter để kết thúc lệnh. 

Trong quy trình thực hiện các bước nêu trên đối với thao tác kéo dài đối tượng trong Cad, bạn cần nắm được những câu lệnh sau nhằm giúp cho bản vẽ được thiết kế với tỷ lệ đúng chuẩn nhất:
Command: Dùng để gọi lệnh. 
Select objects: Kích chuột lần một để chọn đối tượng làm biên, click chuột lần 2 để chọn đối tượng làm biên tiếp theo hoặc nhấn Enter để kết thúc việc lựa chọn. 
Select objects to extend or shift – select to trim or: Kích chuột lần một để chọn đối tượng cần kéo dài hoặc sử dụng các lựa chọn để chọn đối tượng. Kích chuột lần 2 để chọn tiếp đối tượng cần kéo dài hoặc nhấn Enter để kết thúc lệnh. 

Lệnh Fillet (phím tắt là F) – là lệnh dùng để bo các góc trong Cad

Chọn nhanh lệnh Fillet trong thanh công cụ

Có 2 cách gọi lệnh Fillet trong AutoCAD:

  1. Cách 1: Trên dòng lệnh command  gõ lệnh F =>ENTER
  2. Cách 2: Click vào tab Home > Modify > Fillet

Để sử dụng lệnh Fillet trong CAD một cách thông thường

  1. Gọi lệnh Fillet
  2. Gõ R và Nhấn Enter
  3. Chỉ định bán kính fillet. Bán kính này sẽ áp dụng cho tất cả các lênh Fillet sau đó, trừ khi bạn lặp lại thao tác gõ R > chỉ định bán kính.
  4. Chọn đường đầu đầu tiên
  5. Chọn đường thứ hai

Hình ảnh dưới đây cho thấy một ví dụ về Fillet

Hướng và chiều dài của cung được tạo ra được xác định bởi các điểm được chọn để chọn đối tượng. Luôn chọn một đối tượng gần nhất với nơi bạn muốn các điểm cuối của fillet được vẽ.
Cách F đối tượng

Lệnh Fillet hàng loạt cho một hình

Bạn có thể bo tròn tất cả các góc của một hình bằng tùy chọn Polyline. Cách làm như sau:

  1. Gọi lệnh Fillet
  2. Gõ R (Radius) và Nhấn Enter
  3. Chỉ định bán kính fillet
  4. Gõ P (Polyline)
  5. Chọn hình hoặc polyline muốn bo góc hàng loạt
Lệnh F – Fillet

Dùng lệnh Fillet trong CAD để tạo góc nhọn

Nhập bán kính R = 0

Nếu bán kính fillet được đặt thành 0, các đối tượng được chọn sẽ được cắt hoặc kéo dài cho đến khi chúng giao nhau, với một góc nhọn;

không có cung nào được tạo ra khi bán kính fillet được đặt thành 0, bạn có thể dùng lệnh Fillet thông thường với bán kính = 0 để xóa đoạn cung giữa hai đoạn thẳng hoặc tất cả các đoạn cung từ một hình. Cách làm như sau:

  1. Gọi lệnh Fillet
  2. Gõ R và Nhấn Enter
  3. Chỉ định bán kính fillet = 0
  4. Chọn đường đầu đầu tiên
  5. Chọn đường thứ hai
Bo với R bằng F

Sử dụng phím Shift

Nhấn và giữ Shift trong khi chọn các đối tượng hoặc phân đoạn dòng sẽ ghi đè bán kính fillet hiện tại với giá trị 0. Cách làm:

  1. Gọi lệnh Fillet
  2. Giữ phím Shift
  3. Chọn đường đầu đầu tiên
  4. Chọn đường thứ hai

Tùy chọn Trim: Fillet mà không cần cắt các đối tượng

Theo mặc định, các đối tượng được chọn để filllet sẽ được cắt để tạo thành góc tròn. Bạn có thể sử dụng tùy chọn Trim để chỉ định xem các đường thẳng được chọn có được cắt hay giữ nguyên.

Kiểm soát xem các đối tượng được chọn có được cắt bớt để đáp ứng các điểm cuối của fillet hay không.

  • Trim: Các đoạn thẳng được chọn được cắt bớt để đáp ứng các điểm cuối của fillet.
  • No Trim: Các đoạn thẳng được chọn không được cắt trước khi fillet được thêm vào.

Để giữ nguyên các góc nhọn khi Fillet, làm như sau:

  1. Gọi lệnh Fillet
  2. Gõ R và Nhấn Enter
  3. Chỉ định bán kính fillet = 0
  4. Gõ T (Trim) > gõ N (No Trim)
  5. Chọn đường đầu đầu tiên
  6. Chọn đường thứ hai
Kết hợp với Trim

Lệnh Chamfer (phím tắt CHA) – vát góc đối tượng

Thao tác:

  1. Nhấp vào biểu tượng Chamfer. Hoặc gõ lênh CHA > Enter
  2. Gõ D và Nhấn Enter
  3. Chỉ định chiều dài vát cạnh 1 và nhấn Enter
  4. Chỉ định chiều dài vát cạnh 2 và nhấn Enter
  5. Chọn cạnh 1
  6. Chọn cạnh 2

Trong hình ảnh bên dưới, độ dài vát cạnh là 20, và độ dài vát cạnh 2 là 30.

Sau khi Chamfer

Lưu ý: Bạn cũng có thể giữ phím Shift trước khi chọn đối tượng thứ hai để kéo dài hoặc cắt các đối tượng đã chọn để tạo thành một góc nhọn. Trong khi Shift được giữ, giá trị tạm thời bằng 0 được gán cho độ dài và giá trị góc chamfer.

Lệnh Chamfer trong CAD: các tùy chọn khác

Polyline: Tạo góc vát hàng loạt

Chèn một đường vát tất cả các góc của hình được chọn. Cách làm như sau:

⇒ Cách làm: Gọi lệnh Chamfer > Gõ D > Enter > nhập độ dài bị vát cạnh 1 > Enter > nhập độ dài bị vát cạnh 2 > Enter > Gõ P (Polyline) > Click chọn hình cần tạo góc vát.

Lưu ý: Các đoạn thẳng quá ngắn để phù hợp với độ dài vát sẽ không được sửa đổi.

Angle: Tạo góc vát từ độ dài vát cạnh thứ nhất và một giá trị góc

⇒ Cách làm: Gọi lệnh Chamfer > Gõ A (Angle) > Nhập độ dài vát cạnh 1 > Nhập góc vát > chọn cạnh 1 > chọn cạnh 2

Trim: Cắt bớt hoặc giữ nguyên 2 đoạn thẳng gốc

Kiểm soát xem các cạnh được chọn có được cắt hay giữ nguyên.

  • Trim: Các đoạn thẳng được chọn được Trim để tạo góc vát. Trim được áp dụng mặc định khi Chamfer.
  • No Trim: Các đoạn thẳng được chọn không được cắt trước khi thêm đường vát.

Để giữ nguyên 2 đoạn thẳng gốc khi sử dụng lệnh Chamfer:

⇒ Cách làm: Gọi lệnh Chamfer > Gõ T (Trim) > Enter > chọn Trim > Enter > Gõ D > Enter > nhập độ dài vát cạnh 1 > Enter > nhập độ dài vát cạnh 2 > Enter > Chọn cạnh 1 Chọn cạnh 2.

Lệnh Array (phím tắt là AR): giúp bạn tạo ra các bản sao của đối tượng được chọn và sắp xếp chúng trong một mô hình, còn gọi là mảng. Đối tượng ban đầu mà bạn muốn nhân bản, được gọi là các đối tượng nguồn (source objects). Có ba loại array:

  • Rectangular Array: tạo mảng hình chữ nhật
  • Polar Array: tạo mảng xoay quanh một trục
  • Path Array: tạo mảng dọc theo một đường dẫn
Lệnh Array được chọn nhanh trong thanh công cụ
Lệnh Array được chọn nhanh trong thanh công cụ

Cách tạo lệnh Array trong  CAD

Có 02 cách gọi lệnh array trong Cad:

  • Từ bàn phím nhập lệnh ARRAY hoặc (AR)
  • Click Home tab > Modify panel > Chọn Array

Lệnh Rectangular Array trong CAD

Để tạo một Rectangular Array

  1. Click Home tab > Modify panel > Rectangular Array. Tìm biểu tượng

  2. Chọn các đối tượng để Array > Enter. Một mảng hình chữ nhật mặc định được hiển thị.

  3. Trên bản xem trước mảng, kéo các grip để điều chỉnh khoảng cách và số lượng của hàng và cột. Bạn cũng có thể sửa đổi các giá trị trên Array context ribbon.

     

    Để thêm cấp độ cho Rectangular Array

    1. Chọn một trong các item trong mảng.
    2. Trong Array context ribbon > Levels panel > Levels. Tìm biểu tượng
    3. Nhập số cấp độ.

      Để sửa đổi số lượng item trong một Rectangular Array

      1. Chọn array.
      2. Kéo một grip ở góc trên bên phải, trên cùng bên trái hoặc dưới cùng bên phải để tăng hoặc giảm số lượng hàng hoặc cột.
Những vị trí kéo tăng giảm

Lệnh Path Array

Tạo một mảng Path Array

Cách dễ nhất để tạo lệnh Array trong CAD dưới dạng Path Array là tạo chúng và sau đó sử dụng các công cụ trên tab contextual ribbon hoặc Properties palette để điều chỉnh.

  1. Click Home tab > Modify panel > Path Array. Tìm biểu tượng
  2. Chọn một đối tượng, chẳng hạn như một line, polyline, 3D polyline, spline, helix, arc, circle, hoặc ellipse để làm đường dẫn cho array.
  3. Chỉ định phương thức phân phối các đối tượng dọc theo đường dẫn:
    • Để phân phối đồng đều các item dọc theo toàn bộ chiều dài của đường dẫn, nhấp vào Properties panel > Divide trên tab rcontextual ribbon tab. Tìm biểu tượng
  4. Để phân phối các đối tượng theo các đoạn thẳng cụ thể, nhấp vào Properties panel > Measure. Tìm biểu tượng
  5. Di chuyển con trỏ dọc theo đường dẫn để điều chỉnh.
  6. Nhấn Enter để hoàn thành Array.
     

    Để chỉ định khoảng cách giữa các đối tượng được Array trên một đường dẫn

    Sử dụng phương pháp này nếu mảng đường dẫn là kết hợp và ribbon băng được hiển thị.

    1. Chọn một item trong mảng.
    2. Click Array tab> Items panel > Between. Tìm biểu tượng
    3. Nhập một khoảng cách.
       

      Điền vào các đối tượng được Array sau khi thay đổi độ dài đường dẫn (cửa sổ thuộc tính)

      Sử dụng phương pháp này nếu Path Array thuộc dạng associative và cửa sổ thuộc tính Properties window được hiển thị.

      1. Chọn một item trong mảng.
      2. Trong bảng Properties, bên dưới Misc, đảm bảo Phương thức đang được cài equals Measure.
      3. Trong hộp Fill Entire Path, bấm Yes.

      Chuyển đổi đối tượng căn chỉnh trên Path Array

      Sử dụng phương pháp này nếu Path Array thuộc dạng associative và ribbon được hiển thị. Tùy chọn này xác định xem các item được sắp xếp song song với nhau hay theo sự liên kết của đường dẫn.

      1. Chọn một item trong mảng array.
      2. Click Properties panel > Align Items trên contextual ribbon tab. Tìm biểu tượng

        Điều chỉnh khoảng cách giữa các item trong một Path Array

        1. Chọn một item trong mảng array.
        2. Trong Properties palette, đặt Method property thành Measure.
        3. Nhấp vào Item Spacing grip. Khi có ba hoặc nhiều mục trong mảng, grip này sẽ hiển thị trên item thứ hai trong hàng đầu tiên của path array.

4. Di chuyển con trỏ dọc theo đường dẫn để tăng hoặc giảm khoảng cách giữa các mục và sau đó click Yes.

Lệnh Polar Array trong CAD

Tạo một Polar Array

  1. Click Home tab > Modify panel > Polar Array. Tìm
  2. Chọn đối tượng muốn Array.
  3. Chỉ định một điểm trung tâm (center point). Một preview array được hiển thị.
  4. Nhập i (Items) và nhập số lượng đối tượng muốn Array.
  5. Nhập a (Angle) và nhập góc. Bạn cũng có thể kéo grip mũi tên để điều chỉnh góc fill.
  6.  

    Chuyển đổi Xoay đối tượng trên Polar Array

    Sử dụng phương pháp này nếu polar array thuộc dạng associative và ribbon được hiển thị. Quy trình này kiểm soát xem các đối tượng có được xoay quanh điểm trung tâm hay duy trì căn chỉnh ban đầu của chúng hay không.

    1. Chọn mảng array.
    2. Click Array context ribbon > Properties panel > Rotate Items. Tìm

Sửa đổi góc giữa các item trong một Polar Array

  1. Chọn mảng array.
  2. Nhấp vào Angle Between grip.

    Angle Between grip được hiển thị trên item thứ hai trong hàng đầu tiên của Polar Array. Grip này chỉ được hiển thị khi có 3 hoặc nhiều hơn item trong mảng array.

  3. Di chuyển con trỏ để tăng hoặc giảm góc giữa các item và sau đó click Yes.